Cochran's Theorem is the basis of variance composition in ANOVA. Here is a proof that could be understood intuitively, and an linear regression example of how Cochran's thm. is used in ANOVA.
Cochran's Theorem:
Given r.v. X = ( X 1 , X 2 , … , X n ) ′ , X=(X_1,X_2,\ldots,X_n)', X = ( X 1 , X 2 , … , X n ) ′ , X i X_i X i i.i.d. ∼ N ( 0 , 1 ) \sim N(0,1) ∼ N ( 0 , 1 ) , and positive semi-definite matrix A 1 , A 2 , … , A k A_1,A_2,\ldots,A_k A 1 , A 2 , … , A k with r a n k ( A i ) : = r i \mathrm{rank}(A_i):=r_i rank ( A i ) := r i . If
∑ i = 1 k A i = I n , ∑ i = 1 k r i = n \begin{align}
\sum_{i=1}^kA_i=I_n,\quad \sum_{i=1}^kr_i=n
\end{align} i = 1 ∑ k A i = I n , i = 1 ∑ k r i = n
the quadric form generated by X X X and A A A s denoted:
Q i : = X ′ A i X , i = 1 , 2 , … , k ∑ i = 1 n X i 2 = X ′ I n X = ∑ i = 1 k X ′ A i X = ∑ i = 1 k Q i \begin{align}
&Q_i:=X'A_iX,\quad i=1,2,\ldots,k\\
&\sum_{i=1}^nX_i^2=X'I_nX=\sum_{i=1}^kX'A_iX=\sum_{i=1}^kQ_i
\end{align} Q i := X ′ A i X , i = 1 , 2 , … , k i = 1 ∑ n X i 2 = X ′ I n X = i = 1 ∑ k X ′ A i X = i = 1 ∑ k Q i
then we have:
Independency: Q i ⊥ ⊥ Q j , if i ≠ j Q_i\perp\!\!\!\perp Q_j,\quad\text{if }i\neq j Q i ⊥ ⊥ Q j , if i = j
χ 2 \chi^2 χ 2 distribution: Q i ∼ χ r i 2 Q_i\sim \chi^2_{r_i} Q i ∼ χ r i 2
Here an intuitive proof for this simplified version is provided:
Proof
Note that positive semi-definite matrix r a n k ( A i ) = r i \mathrm{rank}(A_i)=r_i rank ( A i ) = r i , i.e. A i A_i A i 's eigen decomposition could be written as
A i = P i Λ i P i ′ = [ ∗ 11 … ∗ 1 r i 0 … 0 ∗ 21 … ∗ 2 r i 0 … 0 ⋮ ⋮ ⋮ ⋮ ⋮ ⋮ ∗ n 1 … ∗ n r i 0 … 0 ] [ λ 1 0 0 ⋯ ⋯ 0 0 λ 2 0 ⋯ ⋯ 0 0 0 ⋱ ⋮ ⋮ ⋮ λ r i ⋮ ⋮ 0 0 ⋮ ⋱ 0 0 … 0 ] [ ∗ 11 ∗ 12 … ∗ 1 n ⋮ ⋮ ⋮ ⋮ ∗ r i 1 ∗ r i 2 … ∗ r i n 0 0 ⋮ 0 ⋮ ⋮ ⋮ ⋮ 0 0 ⋮ 0 ] \begin{align}
A_i=P_i\Lambda _iP_i'= \tiny \begin{bmatrix}
*_{11}&\ldots&*_{1r_i}&0&\ldots &0\\
*_{21}&\ldots&*_{2r_i}&0&\ldots &0\\
\vdots&\vdots&\vdots&\vdots&\vdots&\vdots&\\
*_{n1}&\ldots&*_{nr_i}&0&\ldots &0\\
\end{bmatrix} \tiny\begin{bmatrix} \lambda_1 & 0 & 0 & \cdots & \cdots & & 0 \\ 0 & \lambda_2 & 0 & \cdots & \cdots & & 0 \\ 0 & 0 & \ddots & & & & \vdots \\ \vdots & \vdots & & \lambda_{r_i} & & \\ \vdots & \vdots & & & 0 & \\ 0 & \vdots & & & & \ddots \\ 0 & 0 & \ldots & & & & 0 \end{bmatrix}\tiny\begin{bmatrix}
*_{11}&*_{12}&\ldots &*_{1n}\\
\vdots&\vdots&\vdots&\vdots&\\
*_{r_i1}&*_{r_i2}&\ldots &*_{r_in}\\
0&0&\vdots&0\\
\vdots&\vdots&\vdots&\vdots&\\
0&0&\vdots&0
\end{bmatrix}
\end{align} A i = P i Λ i P i ′ = ∗ 11 ∗ 21 ⋮ ∗ n 1 … … ⋮ … ∗ 1 r i ∗ 2 r i ⋮ ∗ n r i 0 0 ⋮ 0 … … ⋮ … 0 0 ⋮ 0 λ 1 0 0 ⋮ ⋮ 0 0 0 λ 2 0 ⋮ ⋮ ⋮ 0 0 0 ⋱ … ⋯ ⋯ λ r i ⋯ ⋯ 0 ⋱ 0 0 ⋮ 0 ∗ 11 ⋮ ∗ r i 1 0 ⋮ 0 ∗ 12 ⋮ ∗ r i 2 0 ⋮ 0 … ⋮ … ⋮ ⋮ ⋮ ∗ 1 n ⋮ ∗ r i n 0 ⋮ 0
Note : Non-zero rows of P i P_i P i & Λ i \Lambda _i Λ i could be changed, here we would select rows ( 1 + ∑ j < i r j ) : ( ∑ j ≤ j r i ) (1+\sum_{j<i}r_j):(\sum_{j\leq j}r_i) ( 1 + ∑ j < i r j ) : ( ∑ j ≤ j r i ) . i.e. P 1 P_1 P 1 uses row 1 : r 1 1:r_1 1 : r 1 , P 2 P_2 P 2 uses row ( r 1 + 1 ) : ( r 1 + r 2 ) (r_1+1):(r_1+r_2) ( r 1 + 1 ) : ( r 1 + r 2 ) , … \ldots … , P k P_k P k uses row ( n − r k ) : n (n-r_k):n ( n − r k ) : n . In this way we would find that:
P i ′ P j = 0 , P i P j ′ = 0 , if i ≠ j \begin{align}
P_i'P_j=0,\quad P_iP_j'=0,\quad \text{if }i\neq j
\end{align} P i ′ P j = 0 , P i P j ′ = 0 , if i = j
Then we could denote Y i = P i ′ X Y_i=P_i'X Y i = P i ′ X and Y : = ∑ i = 1 k P i ′ X : = P ′ X Y:=\sum_{i=1}^kP_i'X:=P'X Y := ∑ i = 1 k P i ′ X := P ′ X . In this way Y i Y_i Y i has only r i r_i r i non-zero elements at
Y 1 + ∑ j < i r j , Y 1 + ∑ j < i r j , … , Y ∑ j ≤ i r j \begin{align}
Y_{1+\sum_{j<i}r_j},Y_{1+\sum_{j<i}r_j},\ldots,Y_{\sum_{j\leq i}r_j}
\end{align} Y 1 + ∑ j < i r j , Y 1 + ∑ j < i r j , … , Y ∑ j ≤ i r j
and zero otherwise. The orthogonal property or Y i Y_i Y i indicates that
I n = ∑ i = 1 k A i = ∑ i = 1 k P i Λ i P i ′ = ∑ i = 1 k [ ( ∑ j = 1 k P j ) Λ i ( ∑ j = 1 k P j ) ′ ] : = P ( ∑ i = 1 k Λ i ) P ′ ⇒ Λ i = d i a g { 0 r 1 , … , I r i , … , 0 r k } , ∀ i = 1 , 2 … , k \begin{align}
I_n=&\sum_{i=1}^kA_i=\sum_{i=1}^kP_i\Lambda _iP_i'\\
=&\sum_{i=1}^k\left[\left(\sum_{j=1}^kP_j\right)\Lambda _i\left(\sum_{j=1}^kP_j\right)'\right]\\
:=&P\left(\sum_{i=1}^k\Lambda_i\right) P'\\
\Rightarrow \Lambda _i=&\mathrm{diag}\left\{ 0_{r_1},\ldots,I_{r_i},\ldots,0_{r_k} \right\},\,\forall i=1,2\ldots,k
\end{align} I n = = := ⇒ Λ i = i = 1 ∑ k A i = i = 1 ∑ k P i Λ i P i ′ i = 1 ∑ k ( j = 1 ∑ k P j ) Λ i ( j = 1 ∑ k P j ) ′ P ( i = 1 ∑ k Λ i ) P ′ diag { 0 r 1 , … , I r i , … , 0 r k } , ∀ i = 1 , 2 … , k
Thus the quadric decomposition expressed in Y i = P i ′ X Y_i=P_i'X Y i = P i ′ X :
X ′ A i X = X ′ P i Λ i P i ′ X = Y i ′ Y i = ∑ l = 1 + ∑ j < i r j r i + ∑ j < i r j Y l 2 \begin{align}
X'A_iX=X'P_i\Lambda _iP_i'X=Y_i'Y_i=&\sum_{l=1+\sum_{j<i}r_j}^{r_i+\sum_{j< i}r_j}Y_l^2\\
% =&Y_{1+\sum_{j<i}r_j}^2+Y_{1+\sum_{j<i}r_j}^2+\ldots+Y_{\sum_{j\leq i}r_j}^2
\end{align} X ′ A i X = X ′ P i Λ i P i ′ X = Y i ′ Y i = l = 1 + ∑ j < i r j ∑ r i + ∑ j < i r j Y l 2
Note that covariance of Y Y Y :
c o v ( Y i , Y j ) = E ( Y i Y j ′ ) = P i ′ P j = d i a g { 0 r 1 , … , δ i j I r i , … , 0 r k } \begin{align}
cov(Y_i,Y_j)=&\mathbb{E}\left( Y_iY_j' \right) =P_i'P_j=\mathrm{diag}\left\{ 0_{r_1},\ldots,\delta _{ij}I_{r_i},\ldots,0_{r_k} \right\}
\end{align} co v ( Y i , Y j ) = E ( Y i Y j ′ ) = P i ′ P j = diag { 0 r 1 , … , δ ij I r i , … , 0 r k }
then
Q i = Y i ′ Y i = ∑ l = 1 + ∑ j < i r j r i + ∑ j < i r j Y l 2 ∼ χ r i 2 Q i ⊥ ⊥ Q j , i ≠ j \begin{align}
&Q_i=Y_i'Y_i=\sum_{l=1+\sum_{j<i}r_j}^{r_i+\sum_{j< i}r_j}Y_l^2\sim \chi^2_{r_i}\\
&Q_i\perp\!\!\!\perp Q_j,\quad i\neq j
\end{align} Q i = Y i ′ Y i = l = 1 + ∑ j < i r j ∑ r i + ∑ j < i r j Y l 2 ∼ χ r i 2 Q i ⊥ ⊥ Q j , i = j
An Example of Linear Regression
In OLS estimation of linear regression
Y n × 1 = X n × ( p + 1 ) β ( n + 1 ) × 1 + ε n × 1 , ε ∼ N n ( 0 , I n ) \begin{align}
\mathop{Y}\limits_{n\times 1} =\mathop{X}\limits_{n\times (p+1)} \mathop{\beta }\limits_{(n+1)\times 1} +\mathop{\varepsilon }\limits_{n\times 1},\quad \varepsilon \sim N_n(0,I_n)
\end{align} n × 1 Y = n × ( p + 1 ) X ( n + 1 ) × 1 β + n × 1 ε , ε ∼ N n ( 0 , I n )
in which β = ( β 0 , β 1 , … , β p ) ′ \beta =(\beta _0,\beta _1,\ldots,\beta _p)' β = ( β 0 , β 1 , … , β p ) ′ . The solution is
β ^ = ( X ′ X ) − 1 X ′ Y \begin{align}
\hat{\beta }=(X'X)^{-1}X'Y
\end{align} β ^ = ( X ′ X ) − 1 X ′ Y
Denote Hat matrix H : = X ( X ′ X ) − 1 X ′ H:=X(X'X)^{-1}X' H := X ( X ′ X ) − 1 X ′ . Note that 1 n = X 1 : n , 1 \mathbf{1}_n=X_{1:n,1} 1 n = X 1 : n , 1 is the first column of X X X , i.e.
H 1 n = H X 1 : n , 1 = [ X ( X ′ X ) − 1 X ′ X ] 1 : n , 1 = X 1 : n , 1 = 1 n ⇒ H J n = H 1 n 1 n ′ = J n \begin{align}
H\mathbf{1}_n=&HX_{1:n,1}=\left[X(X'X)^{-1}X'X\right]_{1:n,1}=X_{1:n,1}=\mathbf{1}_n\\
\Rightarrow &H\mathcal{J}_n=H\mathbf{1}_n\mathbf{1}_n'=\mathcal{J}_n
\end{align} H 1 n = ⇒ H X 1 : n , 1 = [ X ( X ′ X ) − 1 X ′ X ] 1 : n , 1 = X 1 : n , 1 = 1 n H J n = H 1 n 1 n ′ = J n
Variance decomposition:
S S T O = ∑ i = 1 n ( Y i − Y ˉ ) 2 = ( Y − 1 n J n Y ) ′ ( Y − 1 n J n Y ) = Y ′ ( I − 1 n J n ) Y S S R = ∑ i = 1 n ( Y ^ i − Y ˉ ) 2 = ( H Y − 1 n J n Y ) ′ ( H Y − 1 n J n Y ) = Y ′ ( H − 1 n J n ) Y S S E = ∑ i = 1 n ( Y i − Y ^ i ) 2 = ( Y − H Y ) ′ ( Y − H Y ) = Y ′ ( I − H ) Y \begin{align}
\mathrm{SSTO}=&\sum_{i=1}^n(Y_i-\bar{Y})^2= \left(Y-\dfrac{1}{n}\mathcal{J}_nY\right)' \left(Y-\dfrac{1}{n}\mathcal{J}_nY\right)=Y'\left( I-\dfrac{1}{n}\mathcal{J}_n \right)Y\\
\mathrm{SSR}=&\sum_{i=1}^n(\hat{Y}_i-\bar{Y})^2=\left( HY-\dfrac{1}{n}\mathcal{J}_nY \right)'\left( HY-\dfrac{1}{n}\mathcal{J}_nY \right)=Y'\left( H-\dfrac{1}{n}\mathcal{J}_n \right)Y\\
\mathrm{SSE}=&\sum_{i=1}^n(Y_i-\hat{Y}_i)^2= \left( Y-HY \right)' \left( Y-HY \right)=Y'\left( I- H\right)Y
\end{align} SSTO = SSR = SSE = i = 1 ∑ n ( Y i − Y ˉ ) 2 = ( Y − n 1 J n Y ) ′ ( Y − n 1 J n Y ) = Y ′ ( I − n 1 J n ) Y i = 1 ∑ n ( Y ^ i − Y ˉ ) 2 = ( H Y − n 1 J n Y ) ′ ( H Y − n 1 J n Y ) = Y ′ ( H − n 1 J n ) Y i = 1 ∑ n ( Y i − Y ^ i ) 2 = ( Y − H Y ) ′ ( Y − H Y ) = Y ′ ( I − H ) Y
Note that all I − 1 n J n I-\dfrac{1}{n}\mathcal{J}_n I − n 1 J n , H − 1 n J n H-\dfrac{1}{n}\mathcal{J}_n H − n 1 J n and I − H I-H I − H are idempotent matrix, then
r a n k ( I − 1 n J n ) = t r ( I − 1 n J n ) = n − 1 r a n k ( H − 1 n J n ) = t r ( H − 1 n J n ) = ( p + 1 ) − 1 = p r a n k ( I − H ) = t r ( I − H ) = n − ( p + 1 ) = n − p − 1 \begin{align}
\mathrm{rank}&(I-\dfrac{1}{n}\mathcal{J}_n)=tr(I-\dfrac{1}{n}\mathcal{J}_n)=n-1 \\
\mathrm{rank}&(H-\dfrac{1}{n}\mathcal{J}_n)=tr(H-\dfrac{1}{n}\mathcal{J}_n)=(p+1)-1=p\\
\mathrm{rank}&(I-H)=tr(I-H)=n-(p+1)=n-p-1
\end{align} rank rank rank ( I − n 1 J n ) = t r ( I − n 1 J n ) = n − 1 ( H − n 1 J n ) = t r ( H − n 1 J n ) = ( p + 1 ) − 1 = p ( I − H ) = t r ( I − H ) = n − ( p + 1 ) = n − p − 1
here the r a n k \mathrm{rank} rank is just the degree of freedom in ANOVA.
An extra comment: The deduction above requires that the design matrix X X X contain the column of 1 n \mathbf{1}_{n} 1 n as the first column, i.e. requires an intercept term. The requirement may indicate that the ANOVA above could only be applied to the case of regression with intercept term .